TFL kërkon masa urgjente për mbrojtjen e shëndetit publik dhe transparencë për personat e dëmtuar gjatë protestave

Shoqata Together for Life (TFL) po ndjek me vëmendje të veçantë situatën e krijuar gjatë tri ditëve të fundit në Tiranë, ku përdorimi i gazit lotsjellës dhe i substancave të tjera irrituese gjatë protestave të studentëve ngre shqetësime serioze për shëndetin dhe sigurinë e qytetarëve, përfshirë banorët që jetojnë pranë zonave ku zhvillohen protestat.

Ekspozimi ndaj sasive të mëdha të këtyre substancave, veçanërisht në zona të banuara dhe hapësira publike, është një pasojë e rëndë për shëndetëin publik. Fëmijët, të moshuarit, personat me sëmundje të frymëmarrjes dhe qytetarët me probleme të tjera shëndetësore mund të jenë veçanërisht të rrezikuar.

Në kushtet kur rreziku ndaj shëndetit të qytetarëve është i lartë, heshtja e Ministrisë së Shëndetësisë dhe mungesa e informacionit të qartë për publikun janë të papranueshme.

TFL i kërkon Ministrisë së Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale të ndërmarrë urgjentisht masa për:

1. Informim të menjëhershëm dhe të besueshëm për qytetarët, duke publikuar udhëzime të qarta mjekësore, mbi rreziqet shëndetësore që lidhen me ekspozimin ndaj gazit lotsjellës dhe substancave të tjera irrituese, masat që duhen marrë gjatë dhe pas ekspozimit, si dhe simptomat që kërkojnë ndihmë mjekësore urgjente. Informacioni duhet të jetë lehtësisht i aksesueshëm dhe të marrë në konsideratë veçanërisht nevojat e fëmijëve, të moshuarve dhe personave me probleme shëndetësore.
2. Ministria duhet të publikojë periodikisht të dhëna të përditësuara për personat e dëmtuar gjatë protestave, përfshi protestuesit, punonjësit e Policisë dhe qytetarët e tjerë të prekur, shërbimet mjekësore të ofruara, situatën e tyre shëndetësore, duke respektuar konfidencialiteti e pacientëve.
3. Hartimin dhe publikimin e një plani për reagimin mjekësor në terren. Ministria duhet të garantojë gatishmërinë e ekipeve mjekësore dhe ambulancave, ndërhyrjen e shpejtë dhe transportin e sigurt të personave të dëmtuar drejt strukturave shëndetësore, përmes një reagimi të koordinuar dhe pa vonesa. Asnjë person i dëmtuar nuk duhet të mbetet pa ndihmën e nevojshme për shkak të vonesave, mungesës së koordinimit apo rrethanave në të cilat është lënduar.
   E drejta për shëndetin, për marrjen e kujdesit mjekësor në kohë dhe për informim mbi rreziqet që kërcënojnë shëndetin publik janë të drejta themelore.
   Njëkohësisht, TFL u bën thirrje strukturave të rendit që, të vlerësojnë me kujdes rreziqet shëndetësore që lidhen me përdorimin e gazit lotsjellës dhe të substancave të tjera irrituese, duke shmangur përdorimin e tyre në mënyrë joproporcionale dhe duke marrë të gjitha masat e nevojshme për të kufizuar ekspozimin e popullatës civile.
   Mbrojtja e shëndetit të qytetarëve nuk është çështje zgjedhjeje, por detyrim institucional.

***

TFL Calls for Urgent Measures to Protect Public Health and Ensure Transparency Regarding People Injured During Protests

Together for Life (TFL) is closely monitoring the situation that has unfolded in Tirana over the past three days, where the use of tear gas and other irritant substances during student protests has raised serious concerns about the health and safety of citizens, including residents living near the areas where protests are taking place.

Exposure to large quantities of these substances, particularly in residential areas and public spaces, poses a serious risk to public health. Children, older people, individuals with respiratory conditions and those with other health problems may be particularly vulnerable.

Given the high risk to public health, the Ministry of Health and Social Protection’s silence and the lack of clear public information are unacceptable.

TFL calls on the Ministry of Health and Social Protection to take urgent action to:

1. Provide timely and reliable information to the public. The Ministry should issue clear, medically sound guidance on the potential health risks associated with exposure to tear gas and other irritant substances, the precautions people should take during and after exposure, and the symptoms that require urgent medical attention. This information must be easily accessible, with particular consideration for children, older people and individuals with pre-existing health conditions.
2. Ensure regular and transparent reporting on people injured during the protests. The Ministry should periodically publish updated data on the people injured, including protesters, police officers and other affected citizens, the medical services provided and their overall health status, while fully respecting patient confidentiality and the protection of personal data.
3. Develop and publish a medical emergency response plan for the affected areas. The Ministry must ensure that medical teams and ambulances are ready to respond, provide rapid on-site assistance and transport injured people safely and without delay to healthcare facilities. A coordinated response must be in place to ensure that no injured person is left without the necessary medical care due to delays, poor coordination or the circumstances in which they were injured.
   The right to health, timely access to medical care and information about risks to public health are fundamental rights.
   At the same time, TFL calls on law enforcement authorities to carefully assess the health risks associated with the use of tear gas and other irritant substances, avoid disproportionate use and take all necessary measures to minimise the exposure of the civilian population.
   Protecting public health is not a matter of choice, but an institutional obligation.