denonco@transparency.com.al

Lajme

Shëndetësia falas? Barra e barnave zhyt në mjerim pensionistët shqiptarë

Nurie Kuliçi punoi për 25 vjet në arsim në rajonin verior të Tropojës dhe 11 vite punë të ndryshme në Tiranë, ku u zhvendos në vitin 2006. Karriera e saj e gjatë në shërbim të komunitetit u shpërblye me një pension mujor prej 19 mijë lekësh, nga të cilat 7 mijë lekë në muaj i shpenzon për barna.

“Shpenzoj për ilaçet e tensionit, e yndyrës në gjak,”– tha gruaja 70 vjeçare. “Po ashtu prej reumatizmës duhet të marr edhe Omega 3, multivitamina…”,-shpjegoi ajo, ndërsa shtoi se nga rimbursimi i barnave që merr nga skema e sigurimit shëndetësor publik përfiton vetëm 1300 lek në muaj.

Edhe pse pensionistët janë në kategoritë e personave që përfitojnë rimbursim barnash nga Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor, FSDKSH, të dhënat e mbledhura nga Citizens.al nëpërmjet një ankete online tregojnë që pjesa dërrmuese e tyre paguajnë para nga xhepi për të blerë barna.

Ky shpenzim rëndon mbi ekonominë e tyre të brishtë familjare, e cila mbështetet tek pensionet modeste të pleqërisë dhe remitancat financiare nga fëmijët emigrantë. Pesha e shpenzimeve për barna në raport me të ardhurat e pensionistëve është rritur gjatë dekadës së fundit, për shkak se rritja e pensioneve ka qenë me e vogël se inflacioni.

Që prej vitit 2017, inflacioni tek pensionistët matet i ndarë nga inflacioni mesatar në rang vendi.

“Pensionistët nuk kanë të njëjtën shportë konsumi me atë që përllogaritet për inflacionin, pasi konsumojnë më shumë ilaçe, produkte ushqimore,” – thotë Klodian Muço, ekspert i ekonomisë. “Kështu që gjithmonë inflacioni është më i ulët se sa shporta reale e shpenzimeve që bëjnë pensionistët,” -shtoi Muço.

Kosto e barnave rëndon pensionistët

Sipas të dhënave të Organizatës Botërore të Shëndetësisë, OBSH, rreth 60% e shërbimeve shëndetësore në Shqipëri përballohen nga xhepi i qytetarëve. Kjo kosto që përllogaritet në 27 mijë lekë në vit, rëndon në mënyrë të veçantë pensionistët, për shkak të pensioneve të tyre të vogla.

Nëpërmjet një ankete online të realizuar me aplikacionin ‘Engaged Community Reporting’ (ECR), Citizens.al mblodhi opinionet e dhjetëra qytetarëve në moshë pensioni dhe eksperiencat e tyre në përballimin e shpenzimeve për barna. Shumica raportuan se ilaçet ishin një nga hallkat kryesore të shpenzimeve të tyre mujore.

Nga 50 pensionistë që e plotësuan anketën, 43.8% e tyre u shprehën se barnat i blinin në farmaci me kosto të plotë, 21,9% me rimbursim të pjesshëm dhe 17,2% me rimbursim të plotë. Ndërsa, një pjesë e tyre (15%) prisnin që barnat t`ua sillnin fëmijët që i kanë jashtë vendit.

“Kostot për shërbimet shëndetësore janë tepër të larta, cilësia e ilaçeve e dobët ndaj i porosisim jashtë shtetit,” -shkroi Vera Xheka nga qyteti juglindor i Bilishtit.

Ilirjana Mandreja, një tjetër pensioniste, shprehet se një pjese e mirë e pensionit të saj dhe të bashkëshortit shkon për barna dhe shpenzime shëndetësore.

 “Diku te 150 mijë lekë (të vjetra)i harxhojmë për ilaçe dhe po kaq pra 150 mijë për ujë, drita, telefon, internet”,- shpjegoi ajo. Shërbimi shëndetësor publik i mbingarkuar me pacientë i detyron pensionistët që shpeshherë të shkojnë drejt privatit për të marrë shërbime.

“Më duhet të bëja një analizë se isha e sëmurë, më tha hajde pas një muaji. Po ç’vlerë kishte ajo analiza pas një muaji? U detyrova t’i bëj në privat”, -tregoi Ilirjana Mandreja.

Ndërkohë, Ilir Mehmeti përllogarit se shpenzimet mujore për ilaçe i zënë 35% të pensionit prej 16 mijë lekësh.

“Marr një ilaç për prostatën që vete 16 mijë lekë, 10 mijë lekë shkojnë këto të diabetit. 25 mijë lekë më bëjnë fishat e diabetit,”– shpjegoi ai.

“Pra shkojnë gati 52 mijë lekë me gjithë holluesin e gjakut e ndonjë paracetamol,” -rrëfeu Iliri, i cili thotë se nuk përfiton asgjë me rimbursim.

Referuar të dhënave zyrtare të Institutit të Sigurimeve Shoqërore (ISSH) pensioni mesatar në vitin 2023 ishte 15,569 lekë dhe pësoi një rritje prej vetëm 444 lekësh nga një vit më parë.

Sipas Bankës Botërore, kufiri i varfërisë në vendin tonë është 6.7 dollarë në ditë për person, që do të thotë se një pjesë e konsiderueshme e pensionistëve e prekin këtë prag.

“Aktualisht INSTAT-i në 2022 e ka llogaritur 640 lek të reja në ditë, që nënkupton që gati 40% e popullsisë shqiptare jeton me më pak se sa kaq para,” -shpjegoi Klodian Muço.   

Rritja e papërballueshme e çmimeve

Përveç kostove të larta të barnave që paguajnë nga xhepi, pensionistët shqiptarë përballen me rritjen e çmimeve te produkteve të shportës, që u gllabëron një tjetër pjesë të konsiderueshme të pensionit, duke i vendosur në vështirësi për t’u ushqyer. 

“Këto më të thjeshtat, një mollë, një banane, një supë, një vezë, një çaj, një kos, asgjë tjetër”, tha Nurie Kuliçi, duke numëruar produktet e shportës që kishte blerë herën e fundit në treg. “Po të mos më dërgojë ai fëmijë ndonjë lek, unë as bukën mujore nuk e siguroj,”- u ankua ajo.

87,5% e pensionistëve që iu përgjigjën anketës së Citizens.al, u shprehën se në fund të muajit nuk ju mbeten para, ndërsa 72,1% e tyre u shprehën se i ndihmojnë fëmijët me para, për shkak të pensioneve të ulëta. Ndërkohë, 14% e tyre raportojnë se marrin borxh nga të afërmit ose blejnë veresie produktet që duan të konsumojnë.

Gjatë viteve të fundit, kostoja e produkteve është rritur edhe për shkak të inflacionit të lartë të shportës së ushqimeve. Në qershor të vitit 2022, inflacioni kapi vlerën 7.4%, në nivelin më të lartë në Shqipëri që nga vitit 1998.

Ushqimet ishin një nga kategoritë që u ndikuan më shumë nga kjo rritje e çmimeve, ku buka dhe drithërat u shtrenjtuan me 20%, vaji dhe yndyrat me 30%, ndjekur nga bulmeti me 19% dhe mishi me 9%. Edhe pse me ritme më të ulëta, edhe në vitin 2023 dhe 2024 kurba e çmimeve ka qenë në rritje.

“Nuk i arrijmë dot, djathërat e shtrenjtë, mishi që është 25-26 mijë lekë, filetoja e viçit, janë gjëra që ne nuk i shohim”, – tregon Ilirjana Mandreja, e cila rrëfen se për të blerë produktet e shportës ajo gjurmon tregjet e një cilësie të dobët, por që shiten lirë. “Jo vetëm marrim më pak, por marrim dhe cilësinë më të dobët,”- shtoi ajo.

Për Ilirjanën dhe bashkëshortin e saj mjaft produkte bazë janë kthyer në luks, ndërsa për shkak të pamundësisë ekonomike ka reduktuar edhe sasinë e produkteve që blen. 

Pensionet në vendnumëro

Informaliteti dhe puna në të zezë në treg ul numrin e kontribuuesve në skemën e Sigurimeve Shoqërore dhe ndëshkon pensionistët.

Nurie Kuliçi ka punuar 11 vite si kameriere dhe banakiere në të zezë, pa kontratë. Si pasojë, masa aktuale e pensionit i referohet vetëm viteve të punës si mësuese. 

“Isha e detyruar, isha me katër fëmijë të vegjël, im shoq ishte i sëmurë,” -rrëfeu ajo, ndërsa theksoi se i “duhej buka e fëmijëve”.

Ndërsa pagat e administratës kanë pësuar një rritje të ndjeshme, pensionet kanë ngecur në vend dhe kanë pësuar një rritje me vetëm 6%, krahasuar me ato para pandemisë.

Ilir Mehmeti, me profesion topograf prej vitit 1975, doli në pension 4 vite më parë. I pakënaqur për masën e pensionit prej 21. 900 lekë, ai thotë se u penalizua nga pagesat me dy bilance.

“Një pjesë të pagës na e jepnin në bankë, një pjesë në dorë, ndaj edhe pensionet dalin të vogla,” -shpjegoi ai. “Tani kur vjen në fund thotë jo të kishe paguar më shumë,”– shtoi Iliri.

Sipas skemës aktuale publike të pensioneve, nevojiten 35 vite sigurime shoqërore si kontribute për të përfituar pension të plotë, ndërsa periudha minimale për të siguruar pensionin është 15 vite.

Në vitin 2023, Sipas Institutit të Sigurimeve Shoqërore, është shtuar numri i personave që kanë dalë në pension të pjesshëm, pasi nuk kanë mundur të plotësojnë vitet e plota të punës. Mesatarisht, qytetarët që dolën në pension në vitin 2023 kishin punuar me sigurime për 26,8 vite, shumë më pak se sa kriteri ligjor prej 35 vitesh për pension të plotë.

Sipas Klodian Muços është e vështirë të themi sa duhet të jetë një pension për të qenë dinjitoz, por ai sugjeron se së paku duhet të jetë sa minimumi jetik i propozuar nga “Avokati i Popullit”. Mirëpo, vendi ynë ende nuk ka një minimum jetik të përcaktuar, por ofron një ndihmë sociale prej 8 mijë lekësh në muaj, duke mos garantuar kësisoj mirëqenie të qytetarëve.

“Aktualisht pensioni mesatar në Shqipëri është më pak se sa minimumi jetik, llogaritet diku te 18800 mijë lekë, por në qoftë se do ti ndanim pensionet pastaj në pension qyteti dhe pension fshati janë shumë më të ulët se sa minimumi jetik,” -tha ai.

Pensionet dhe kontribuuesit në skemë

Sipas Institutit të Sigurimeve Shoqërore, në skemën e pensioneve për vitin 2023 ishin 590,649 persona, nga të cilët pensionistët e qytetit u shtuan me 22,330 persona, ndërsa pensionistët e fshatit u pakësuan me 4,414 persona. Në total, skema u rrit me 17,913 përfitues më shumë se sa viti 2022.

Sipas Klodian Muços, plakja e shpejtë e popullsisë rrezikon të fusë në krizë sistemin e pensioneve.

“Në 1990 katër persona punonin dhe vetëm njëri përfitonte një pension pleqërie. Aktualisht kemi 1.17 kontribuues për një përfitues”, -tha Muço. “Në qoftë se nuk do të kemi ndërhyrje reale konkrete me shumë gjasa në 2030-ën, skema kalon ‘default’, pra skema nuk përballohet më”, -sqaroi ai.

Besnik Keta, ish minator për 3 dekada në minierën e Batër-Martaneshit, doli në pension të parakohshëm në vitin 2001 dhe përfitoi vetëm 5,100 lekë. Kur doli në pension të plotë në vitin 2005, përfitoi vetëm 12 mijë lekë pension mujor.

“Unë e kontestova këtë, gjashtë muaj nuk e mora pensionin fare. Kisha bindjen e plotë që m’i kanë llogarit keq. Doli që më kishin mohuar 32 mijë lekë të vjetra në atë kohë. Nga 120 shkoi 152”, – rrëfeu Keta.

Mirëpo, insistimi i tij nuk përfundoi këtu. Në 2019 ai u bë pjesë e protestave të minatorëve për më shumë të drejta.

“Kush pati mbushur moshën 65 vjeç në atë kohë i dhanë 1% deri në 20 vite pune. Dhe unë mora 65 mijë lek në atë kohë. Sot ka shkuar 75 mijë lek plus. Sot vetëm prej këmbënguljes për të drejtat e mia e kam pensionin 39 mijë lekë,” -rrëfen me krenari Besnik Keta, edhe pse ndjen dhimbje për kolegët e tij të nëntokës të cilët rrallë marrin 30 mijë lekë pension.

Pas një jete dedikuar arsimit, Nurie Kuliçi ndjehet gjithashtu e zhgënjyer nga pensioni që përfiton.

“Tërë ata nxënës që janë në çdo cep të botës sot, janë të dalluar se kam lënë shpirtin me ta sikur të kishin qenë fëmijët e mi,”– tha ajo. “Nuk është jetë kjo, thjesht frymojmë”, -përfundoi Kuliçi. / Citizens.al

Read more

Pacientët me leucemi, pa mjekim/ KLSH: Pse iu mohua bari “ibrutinib”

18 pacientëve me Leucemi Kronike iu është ndërprerë mjekimi me barin “Ibrutinib” që prej shtatorit të vitit të shkuar. Shkak këtë herë nuk është mungesa e barit por protokolli i përdorimit të tij i hartuar në mënyrë kontradiktore, nga shërbimi i hematologjisë që prej vitit 2018.

Audituesit e Kontrollit të Lartë të Shtetit kanë zbuluar se protokolli i dërguar Fondit të Sigurimeve të detyrueshme të kujdesit shëndetësor për barin Ibrutinib 140 mg, që është dhe alternativë e vetme mjekimi ka dy qëndrime kontradiktore. Një paragraf është pa afat dhe thotë, se Trajtimi duhet të vijojë deri kur sëmundja të përparojë ose kur nuk tolerohet më nga ana e pacientit dhe në fund një tjetër paragraf përcakton se “Kohëzgjatja e mjekimit me Ibrutinib 140 mg” është nga 18 deri në 24 muaj.

Kjo ka bërë që nga viti 2018 deri në shtator 2023 të merret parasysh paragrafi i parë , ndërsa prej shtatorit e deri më tani të zbatohet paragrafi i fundit , çka ka çuar ndërprerjen e mjekimit edhe pse bari gjendet në farmacinë e spitalit.

Nisur nga kjo situatë KLSH ka rekomanduar menjëherë të rikthehet dhënia e medikamentit për pacientët.

“Shefi i Shërbimit të Hematologjisë në QSUNT, të rifillojë në mënyrë të menjëhershme përdorimin e barit “Ibrutinib” bazuar në Protokollin e përdorimit të barit paragrafi “Doza dhe mënyra e përdorimit”, ku është cilësuar: “Trajtimi duhet të vijojë deri kur sëmundja të përparojë ose kur nuk tolerohet më nga ana e pacientit”, si dhe në Udhërrëfyesin e praktikës klinike në Hemopatite malinje të rishikuar në vitin 2023, për të gjithë pacientët e linjës së tretë të mjekimit, të cilët prej shtatorit të vitit 2023, janë pa asnjë mjekim duke qenë se “Ibrutinib” është bari i vetëm që përdoret në linjën e tretë të mjekimit të pacientëve me LLC”,-thuhet në rekomandim.

Paralelisht KLSH ka kërkuar që ky ndryshim në protokoll ti dërgohet menjëherë edhe fondit të sigurimit të detyrueshëm të kujdesit shëndetësor, në mënyrë që ky i fundit të marrë masat për të përllogaritur efektin financiar që do ti duhet për të mbuluar me bar të gjithë pacientët.

Pa mjekim pacientët me leuçemi (youtube.com) / Euronews Albania

 

Read more

Raporti, KLSH: Agjencia e Prokurimeve nuk zhvilloi asnjë hetim për PPP në dy vjet

Agjencia e Prokurimit Publik (APP) ka të drejtë që të zhvillojë hetime administrative për kontratat konceisonare që finalizohen me nënshkrim por në dy vjet duket se nuk ka pasur asnjë të tillë.

Këtë e sjell në vëmendje një raport i Kontrollit të Lartë të Shtetit që ka audituar APP dhe aktivitetin e saj.

“Për periudhën 2021-2022, rezultoi se nuk ka  pasur asnjë proces hetimi për kontrata koncesionare. Referuar informacionit të datës 18.7.2023, dërguar nga Agjencia e Trajtimit të Koncesioneve, për vitin 2020 është nënshkruar kontrata koncesionare datë 20.4.2020 me objekt: “Projektim, ndërtim, operim, mirëmbajtje dhe transferim i Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës”, me Autoritet Kontraktor Ministrinë e Infrastrukturës dhe Energjisë.

Gjithashtu, Sektori i Verifikimit të Procedurave të Konçesioneve/PPP, dhe Procedurave në Fushën e Mbrojtjes dhe Sigurisë Kombëtare në Agjencinë e Prokurimit Publik, nuk ka informacion të përditësuar nga ATRAKO, nëse janë finalizuar me nënshkrim kontrate, tre procedurat koncesionare të vitit 2022 “thuhet në raportin e auditimit.

I njëjti specifikon se APP pasi administron kontratat koncesionare nga ATRAKO,(kjo e fundit është përgjegjëse për mbajtjen e bazës së të  dhënave për të gjitha kontratat e koncesionit dhe të partneritetit publik privat, të dhëna në Republikën e Shqipërisë), vlerëson në bazë të kritereve të caktuara në rregulloren e saj të brendshme, për përzgjedhjen e kontratave që do t’i nënshtrohen hetimit administrativ.

Në këto kushte, KLSH ka rekomanduar që Agjencia e Prokurimit Publik të marrë masa në vijim që të ketë një komunikim të vazhdueshëm me Agjencinë e Trajtimit të Koncesioneve lidhur me përditësimin e informacionit për kontratat koncesionare .

Një tjetër element që është nënvizuar tek përfundimet nga ana e audituesve të KLSH është fakti që nga verifikimi i dokumentacionit të administruar nga subjekti mbi planet e verifikimit për procedurat e prokurimit publik, procedurat e Konçesioneve/PPP dhe procedurave në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë për vitet 2022 dhe 2023, u konstatua se: APP si institucion verifikues ende nuk ka përmbushur detyrimin ligjor për monitorimin procedurave në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë kombëtare, me qëllim dhënien e sigurisë për mirëmenaxhim të fondeve publike në këto procedura prokurimi.

“Megjithëse APP ka ndërmarrë në kohë dhe ka ndjekur në vijimësi gjithë veprimet e nevojshme konform kërkesave të legjislacionit në fuqi për informacionin e klasifikuar, për të përmbyllur procesin e implementimit të sistemit të komunikimit dhe të informacionit ende nuk ka plotësuar të gjithë dokumentacionin e kërkuar nga AKSHI, pasi nevojitet asistenca e një specialisti IT, në rolin e administratorit të SIK-së, si person përgjegjës për aspektet e sigurisë që lidhen me implementimin, instalimin dhe operimin e sistemit. Për këtë arsye APP, me shkresë nr. 9550/1 prot, datë 14.12.2023, i është drejtuar Agjencisë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit për të caktuar një nga specialistët IT të atashuar në APP, në rolin e administratorit të SIK por nuk ka marrë një përgjigje nga AKSHI. Nisur nga të dhënat statistikore për periudhë 2021-2023 rezultojnë të jenë në total 35 kontrata të nënshkruara për procedurat e prokurimit në këtë fushë. Mosveprimet e mësipërme vijnë në kundërshtim me nenin 14 të ligji nr. 36/2020 “Për Prokurimet në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë kombëtare” thuhet në raport.

KLSH ka kërkuar nga Agjencia e Prokurimit Publik të vijojë bashkëpunimin me Agjencisë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit për caktimin e specialistit të IT-së në APP, në rolin e administratorit të Sistemit të Informacionit të Klasifikuar, si personi përgjegjës për aspektet e sigurisë që lidhen me implementimin, instalimin dhe operimin e këtij sistemi. –

“Nga ana e APP-së të merren masa për plotësimin e dokumentacionit të kërkuar nga AKSHI me qëllim përmbushjen e detyrimeve që rrjedhin nga legjislacioni i informacionit të klasifikuar, si dhe të marrë masa për nisjen e punës për verifikimin e zbatimit të procedurave të prokurimit në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë kombëtare, pas fazës së nënshkrimit të kontratës së prokurimit” thuhet në raport. /N.Maho

Burimi: Revista Monitor

Read more

Shtohet sëmundshmëria në vend, shtrimet në spitale u rritën me 10%

Barra e sëmundjeve ka qenë më e lartë vitin e kaluar, teksa të dhënat zyrtare tregojnë për zgjerim të sëmundjeve kronike dhe shtrimeve në spitale.

Të dhënat zyrtare nga Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor tregojnë se për vitin 2023, numri total i shtrimeve për të gjithë spitalet e kontraktuara ishte 307,808 pacientë, 29,927 pacientë ose 10% më shumë se në vitin 2022.

Nga ky numër, në Spitalet Universitare janë shtruar 169,608 pacientë, në Spitalet Rajonale janë shtruar 110,506 pacientë dhe në ato bashkiake janë shtruar 27,694 pacientë.

Nga totali i shtrimeve në spitalet publike dhe ato private me të cilat shteti ka kontratë për disa shërbime, Qendra Spitalore “Nënë Tereza” përballoi 40% të fluksit.

Me numrin më të lartë të shtrimeve në Spitalet Rajonale rezulton Spitali Rajonal Vlorë i ndjekur nga Spitali Rajonal Shkodër dhe Spitali Rajonal Durrës.

Për vitin 2023, në Spitalet Rajonale nga 112,233 e shtrimeve në total, 90,156 shtrime janë nga urgjenca, që zënë 80.3 % të totalit. Edhe në vitet e shkuara përqindja e shtrimeve urgjent ka rezultuar tepër e lartë.

Për vitin 2023 në total 54,8 % e shtrimeve janë nëpërmjet shërbimit të urgjencës. Në Spitalet Universitare për vitin 2023 shtrimet urgjente zënë 32,7 % të shtrimeve.

Shfrytëzimi i shtratit si një indikator tepër i rëndësishëm i efiçiencës spitalore paraqitet i lartë në qendrat universitare. Në Spitalet Universitare, mesatarja e shfrytëzimit të shtratit është 79.3% dhe në Spitalet Rajonale mesatarja e shfrytëzimit të shtratit është 34.5%.

Në nivele më të larta për shfrytëzimin e shtratit për vitin 2023 paraqitet Spitali Memorial Fier, Durrës, Lezhë, Vlorë dhe Dibër, në vlera më të ulura paraqitet Spitali Fier, Berat, Shkodër dhe Korçë.

Qendra spitalore Nënë Tereza (QSUT) përballon mbi 40% të shërbimit spitalor në rang kombëtar po merr vetëm 23% të fondit për spitalet.

QSUT do të financohet me 7.8 miliardë lekë, shumë kjo sa 23 për qind e fondit prej rreth 33 miliardë lekësh që do të ndahet me 2024 për spitalet.

Por nga ana tjetër QSUT përballon gati gjysmën e volumit të punës që ofrojnë spitalet tona publike në rang vendi./Monitor

Shtohet sëmundshmëria në vend, shtrimet në spitale u rritën me 10% – Revista Monitor

Read more

2009-2023, Shqipëria me nivelin më të ulët të disbursimit të fondeve për kapitalin njerëzor në Rajon

Politikat e brendshme në vendin tonë nuk i kanë kushtuar vëmendje zhvillimit të kapitalit njerëzor, dmth investime dhe politika zhvillimi në arsim dhe në shëndetësi, strehim dhe mbrojtje sociale që të garantojë zhvillimin e aftësive në shoqëri.

Korniza e Investimeve në Ballkanin Perëndimor (Wbif) që koordinon grantet dhe kreditë e donatorëve për Rajonin vuri në dukje se Shqipëria ka përfituar më pak fonde nga vendet e tjera sa i përket zhvillimit të kapitalit human.

Webif përllogarit se Shqipëria nga viti 2009 deri në vitin 2023 ka përfituar vetëm 3 milionë euro nga fondet për kapitalin njerëzor, ndërkohë që Serbia ishte përfituesi më i madh në rajon me 73.5 milionë euro, e ndjekur nga Bosnja me 11.1 milionë euro, Maqedonia e Veriut me 12.9 milionë euro, Mali i Zi me 12.8 milionë euro dhe Kosova me 3.9 milionë euro.

Plani Ekonomik dhe i Investimeve për 6 vendet e Ballkanit Perëndimor njeh rëndësinë e arsimit dhe aftësive, shëndetit dhe mbrojtjes sociale për të nxitur rritjen ekonomike. Krahas përpjekjeve për reduktimin e varfërisë, përfshirjen sociale dhe forcimin e sigurisë sociale, masat shoqëruese e tjera përfshijnë strehimin social, arsimin, shëndetin. Një fushë kyçe e ndërhyrjes është dixhitalizimi në fushën e arsimit dhe shëndetësisë.

Siç shihet nga grafiku i mëposhtëm Shqipëria ka përfituar sasinë më të ulët të fondeve për kapitalin human në një kohë që ka nevojat më të mëdha në këtë drejtim.

Vendi ende po përjeton largim në nivele të larta te të rinjve jashtë, një fenomen që tregon nuk po ofrohet një klimë e mirë për të jetuar.

Përfaqësuesit e institucioneve financiare ndërkombëtare sugjeruan me herët këtë vit se një model i shëndetshëm rritjeje duhet të bazohet në investime të kapitalit njerëzor dhe në arsim.

Emanuel Salinas, Menaxheri i Bankës Botërore për Shqipërinë, mendon se kapitali njerëzor është zemra e trajektores së zhvillimit të vendit dhe aftësisë së tij për të përparuar drejt anëtarësimit në BE dhe përafrimit të standardeve të të ardhurave dhe jetesës me mesataren e Bashkimit Europian.

Për ta thënë thjesht, Shqipëria nuk mund të bëhet një vend i fortë, i avancuar dhe me të ardhura më të larta, pa angazhuar një kapital njerëzor po aq të fortë dhe produktiv. Sipas tij, popullsia shqiptare mund të rrisë me 40% produktivitetin e vet gjatë gjithë jetës, nëpërmjet përmirësimeve në shëndetësi dhe arsim.

Të njëjtin vizion ka edhe Anke Weber, shefe e misionit në Shqipëri e Fondit Monetar Ndërkombëtar, e cila e vlerësoi kapitalin human si themelin e zhvillimit të qëndrueshëm. “Përshpejtimi i emigrimit të fuqisë punëtore shqiptare do të përkeqësonte sfidën e tregut të shtrënguar të punës, duke penguar rritjen e produktivitetit./B.Hoxha

Burimi: Revista Monitor

2009-2023, Shqipëria me nivelin më të ulët të disbursimit të fondeve për kapitalin njerëzor në Rajon – Revista Monitor

Read more

Fondi i barnave me rimbursim s’mjafon, në 2023 u tejkalua me 58 milionë lekë

Barra e sëmundjeve kronike në popullatën shqiptare është në rritje të vazhdueshme, duke bërë që fondet e përcaktuara për mbulimin me barna të rimbursueshme të jenë të pamjaftueshme.

Sipas të dhënave zyrtare nga Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm, në vitin 2023 sëmundjet kronike rritën shpenzimet e rimbursimit me 227.7 milionë lekë, ose 6% më shumë se viti 2022.

Në mes të vitit 2023, qeveria rriti buxhetin për rimbursimin e medikamenteve në 12 miliardë lekë nga 11,4 miliardë që ishte në fillim të vitit, por as këto nuk ishin të mjaftueshme, duke gjeneruar 58 milionë lekë detyrime të prapambetura.

Ekspertët mendojnë se plakja e popullsisë dhe ndikimi i pandemisë së Covid rritën sëmundjet kronike.

Në vitin që lamë grupi “Pensionist pa afat” regjistori 70,018 receta të rimbursuara më shumë.

Diabeti apo Hipertensioni si sëmundje me incidencë të lartë në popullatë morëm më shumë fonde, duke bërë që grupi i insulinave të sëhnojnë rritje të lartë të shpenzimeve të rimbursimit.

Po ashtu edhe barnat që trajtojnë prolemet  e “Sistemit kardiovascular” janë rritur me rreth 221.5 milion lekë më shumë se në vitin 2022.

Ato zënë  24.8% të shpenzimeve të rimbursimit.

Barnat spitalore, ku përfshihen dhe barna për trajtimin e tumoreve dhe që kanë një impakt të lartë financiar zënë 24.2% të shpenzimeve të rimbursimit.

Të dhëna të krahasueshme tregojnë se teksa barra e sëmundjeve në popullatë është rritur me shpejtësi, fondet publike që rimbursojnë mjekimin e të sëmurëve nuk kanë ndjekur të njëjtin trend.

Në vitin 2019, fondi i rimbursimit zinte 24% të totalit të shpenzimeve të FSKDSH-së, ndërsa më 2024 vetëm 20.6%.

Burimi: Euronews Albania

Read more

COVID-19 rriti barrën e sëmundjeve në popullatë në vitin 2023, nuk mjaftojnë fondet e rimbursimit

Sëmundjet kronike janë duke u rritur me shpejtësi, teksa fondet për rimbursimin e medikamenteve nuk kanë qenë të mjaftueshme në vitin 2023.

Në mes të vitit 2023, qeveria e rriti buxhetin për rimbursimin e medikamenteve në 12 miliardë lekë nga 11,4 miliardë lekë, që ishte në fillim të vitit, por as këto nuk ishin të mjaftueshme dhe janë gjeneruar detyrime të prapambetura.

Plakja e popullsisë është duke rritur sëmundjet kronike dhe gjithashtu po shtron nevojën për financime më të mëdha në shëndetësi.

Sipas të dhënave zyrtare nga Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm, sëmundjet kronike rritën shpenzimet e rimbursimit me 227.7 milionë, rreth 6% lekë më shumë se viti paraardhës.

Në shumën totale të pagesave të rimbursimit u përfshinë edhe likuidimet e detyrimeve nga viti i mëparshëm.

Megjithëse u respektua plani buxhetor në pagesa, në vitin 2023, listë-treguesit e pranuar për rimbursimin e barnave dhe pajisjeve arritën në vlerën 12,179 milionë lekë, ose në masën 100.5% e planifikimit, më tepër nga plani për vlerën rreth 58 milionë lekë.

Në fund të vitit, nga listë-treguesit e pranuar për rimbursimin e barnave dhe pajisjeve mbetën papaguar rreth 796 milionë lekë. Krahasuar me vitin e mëparshëm, detyrimet e fundit të vitit u rritën me 5.8%, ose për vlerën 673 milionë lekë, deklaron FSDKSH.

Në vitin 2023, grupi “Pensionist pa afat” shënuan rritje prej 441.1 milion lekësh më shumë se viti paraardhës ose rreth 78.2% e rritjes totale të shpenzimeve.

Për këtë kategori është rritur numri i recetave të rimbursuara me 70,018 dhe është rritur vlera mesatare për recetës 120 lekë, duke trajtuar më pak diagnoza dhe terapi me kosto me të lartë.

Sipas të dhënave zyrtare nga Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor, rritja e shpenzimeve të rimbursimit më 2023, në krahasim me një vit më parë ka ardhur për shkak të trajtimit me terapi me kosto më të lartë mjekimi për pacientët.

Në këtë shkak kanë ndikuar dhe të gjitha sëmundjet me incidencë të lartë në popullsi siç janë Diabet Mellitus, Hipertension, etj., të cilët janë ndikuar drejtpërdrejtë nga pasojat e Covid-19.

Rritja më e madhe në shpenzimet e rimbursimit vërehet në grupin Grupi A “Trakti digjestiv dhe metabolizmi” me 137.9 milionë lekë më shumë se e njëjta periudhë e një viti më parë.

Për vitin 2023 grupi A zë 20.5% të shpenzimeve të rimbursimit, krahasuar me 20% që zinte një vit më parë.

Te ky grup rritja më e madhe krahasuar me vitin 2023 konstatohet tek barnat e nëngrupit të Antidiabetikëve të cilët zënë 97% të shpenzimeve të gjithë grupit A dhe rreth 19.5% të shpenzimeve totale të rimbursimit, krahasuar me 19.2% që zinte vitin e kaluar.

FSDKSH analizon se tërësi rritja e grupit të insulinave ka shënuar rritje të lartë të shpenzimeve të rimbursimit.

Shpenzimet për rimbursimin e barnave të grupit C “Sistemi kardiovascular” me rreth 221.5 milion lekë më shumë se në vitin 2022.

Për vitin 2023 grupi C zë 24.8% të shpenzimeve të rimbursimit. Në këtë grup rritja më e madhe krahasuar me vitin 2022 konstatohet tek barnat e nëngrupit të “Barnat vepruese në Sistemin Renin-Angiotensin”, të cilët zënë 44% të shpenzimeve të gjithë grupit C dhe ka një rritje prej 128 milion lekë më shumë në shpenzimet vjetore të rimbursimit krahasuar me një vit më parë.

Gjithashtu barnat e grupit L “Barnat antineoplazike dhe imunosupresorët” me një rritje të shpenzimeve të rimbursimit krahasuar me një vit më parë.

Te ky grup bëjnë pjesë shumë barna spitalore, të cilat kanë një impakt të lartë financiar. Ky grup zë 24.2% të shpenzimeve të rimbursimit. Këto barna janë të lidhura direkt me rritjen e shpenzimeve të rimbursimit për diagnozat e tumoreve që zënë 24.2% të shpenzimeve të rimbursimit në total.

Të dhëna të krahasueshme tregojnë se teksa barra e sëmundjeve në popullatë është rritur me shpejtësi vitet e fundit, teksa fondet publike që rimbursojnë mjekimin e të sëmurëve nuk kanë ndjekur të njëjtin trend.

Gati për një dekadë, buxheti i rimbursimit të barnave ka mbetur thuajse në vendnumëro, në një kohë që të ardhurat buxhetore janë dyfishuar dhe burimet financiare të Fondit të Sigurimit të Detyrueshëm Shëndetësor (FDSKSH) janë rritur.

Në vitin 2013, shpenzimet për rimbursimin e barnave ishin sa 2,1% e shpenzimeve totale buxhetore, ndërsa në vitin 2024 ky raport u përkeqësua, pasi ato zënë vetëm 1,6% të totalit të shpenzimeve buxhetore.

Nga viti 2019 deri më 2024, buxheti i FSDKSH (struktura që financon shërbimet shëndetësore publike) është rritur me rreth 40%, ndërsa zëri i rimbursimit të medikamenteve vetëm 20%, sipas të dhënave zyrtare.

Në vitin 2019, fondi i rimbursimit zinte 24% të totalit të shpenzimeve të FSKDSH-së, ndërsa më 2024 vetëm 20.6%./B.Hoxha

Burimi: Revista Monitor

COVID-19 rriti barrën e sëmundjeve në popullatë më 2023, nuk mjaftojnë fondet e rimbursimit – Revista Monitor

Read more

Sistemi shqiptar i trajtimit të shëndetit mendor vuan nga probleme kronike

Numri i vogël i mjekëve, mungesa e qendrave alternative dhe kapacitetet e pamjaftueshme pengojnë trajtimin e duhur për personat që vuajnë nga problemet e shëndetit mendor në Shqipëri, ndërsa e gjithë barra u mbetet familjarëve.

Në Qendrën Spitalore Universitare “Nënë Tereza” në Tiranë çdo ditë shtrohen dhe dalin nga spitali me qindra pacientë, por ndryshe ndodh në një qendër të veçuar brenda rrethimit, ku 18 burra qëndrojnë aty prej më shumë se një dekade.

Qendra përbëhet nga dy godina të lyera me ngjyrë të kuqe dhe me grilat e mbyllura plotësisht dhe funksionon si një institucion i vetëm – edhe pse Ministria e Shëndetësisë i konsideron ato si dy shtëpi mbështetëse rezidenciale për të sëmurët kronikë të shëndetit mendor në Tiranë.

Banorët e shtëpisë mbështetëse janë të diagnostikuar me skizofreni – një ndër sëmundjet e rënda të shëndetit mendor. Ata qarkullojnë dhe ndërveprojnë lirshëm brenda ambienteve komode, por të pamjaftueshme për të adresuar nevojat në rritje për trajtimin e pacientëve kronikë të shëndetit mendor në Tiranë. Sipas drejtuesve të qendrës, gratë dhe vajzat me probleme të ngjashme janë të detyruar që t’i adresojnë drejt qyteteve të tjera të vendit.

Me një traditë të centralizuar në trajtimin e shëndetit mendor, Shqipëria po përpiqet me vështirësi gjatë viteve të fundit që të ulë numrin e shtretërve në spitalet psikiatrike dhe të shtoje shërbime alternative si qendrat komunitare apo shtëpitë mbështetëse për pacientët e vet.

E megjithatë, qendrat e tilla janë të pakëta në numër dhe funksionojnë në kushtet e kapaciteteve të mangëta dhe mungesës së mjekëve specialistë. Një grup tjetër i pacientëve me probleme të shëndetit mendor vazhdon të përballet me diskriminim teksa mbyllet brenda burgjeve përkundër rekomandimeve të organizatave të të drejtave të njeriut dhe Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

Mjekët psikiatër i thanë BIRN se shërbimi i shëndetit mendor vazhdon të mbetet një ndër sektorët më problematikë të sistemit shëndetësor në Shqipëri.

“Zvogëlimi numrit të shtretërve dhe i ditëve në spitale psikiatrike duhet të shoqërohet me ngritjen e shërbimeve komunitare, me trajnimin e mjekëve të familjes,” thotë mjeku psikiatër Neli Demi duke nënkuptuar se kjo nuk është bërë. Në këto kushte, Neli mendon se shtohet “vetëm barra e familjarëve”.

Një mjek për 100 mijë banorë

Sistemi shëndetësor në Shqipëri ka katër spitale psikiatrike të vendosura në Elbasan, Vlorë, QSUNT dhe Shkodër me 600 shtretër në total. Sipas Ministrisë së Shëndetësisë, këto spitale patën së bashku 3056 shtrime gjatë vitit 2023 me një numër mesatar ditësh qëndrimi që varion nga 14 ditë në QSUT në 31 ditë në spitalin Psikiatrik të Elbasanit.

Shërbimi i Psikiatrisë në QSUT mban peshën më të madhe të shtrimeve me gati 60% të totalit, ndonëse disponon një numër të kufizuar prej 90 shtretërish.

Anita përfundoi në Shërbimin e Psikiatrisë në QSUNT në vitin 2017 pas një çrregullimi ciklotimik, por qëndroi më shkurt nga sa e lajmëruan. Ajo i tha BIRN shtatë vjet më pas se u shtrua në spital për shkak të tendencave vetëvrasëse, por u detyrua që të dilte nga spitale përpara kohe.

“Qëndrova dy javë nga tre javë që më lajmëruan fillimisht. Për shkak të mbimbushjes së spitalit, u desh që të nxirrnin pacientët që ishin rikuperuar më së shumti dhe isha njëra ndër to. Dola pa përfunduar të gjithë ciklin e duhur të kurimit,“ tregon ajo.

Shërbimet multidisiplinare të shëndetit mendor janë gjithashtu të mbingarkuara. Ato janë të përqendruara kryesisht në qytetet ku ndodhen edhe shërbimet spitalore të psikiatrisë, duke lënë të zbuluar një pjesë të madhe të territorit të vendit.

Ministria e Shëndetësisë i tha BIRN se aktualisht janë ngritur 10 qendra komunitare të shëndetit mendor dhe 14 shtëpi mbështetëse, të vendosura kryesisht në Tiranë, Elbasan, Vlorë, Korçë dhe Shkodër. Shërbime të tilla ofrohen gjithashtu në Kavajë, Berat dhe Gramsh.

Në Poliklinikën Qendrore të Tiranës ndodhet një nga qendrat më të mëdha komunitare të shëndetit mendor dhe dera e zyrës së mjekes psikiatre, Arjana Rreli nuk pushon së rëni. Kjo qendër mbulon një popullsi prej 400 mijë banorësh dhe ka vetëm 4 mjekë psikiatër.

“Mesatarisht kryej 40 vizita në ditë. Një psikiatër për 100 mijë banorë,” thotë Rreli.

Mjekja psikiatre shtoi gjithashtu se Tirana është një qytet me problematika të rënda të shëndetit mendor dhe ka nevojë për më shumë mjekë specialistë dhe rritje të shërbimeve. Megjithatë, psikiatria nuk është një degë që preferohet nga mjekët specializantë.

“Është një degë që nuk preferohet nga specializantët për t’u marrë, edhe pse për fatin e mirë ne si mjekë- psikiatër,  jemi krahasimisht ata që ikim më pak atdheut,“ shtoi ajo.

Situata është e ngjashme edhe në qytetin e Vlorës në jug të vendit, ku në qendrën komunitare të shëndetit mendor shërben vetëm një mjek psikiatër.

Mjeku psikiatër i kësaj qendre, Stiljano Lepuri i tha BIRN se kishte bërë i vetëm 9400 vizita gjatë vitit të kaluar ose mesatarisht rreth 26 vizita në ditë.

“Mungesë kapacitete mjekësore kemi, sepse për shembull unë jam një mjek psikiatër që mbuloj të gjithë rrethin e Vlorës, imagjino çfarë ngarkese,” shtoi ai.

Edhe mjeku psikiatër, Neli Demi thekson se ulja e shtretërve në spitalet psikiatrike nuk është shoqëruar me ngritjen e shërbimeve të tjera, përfshirë edhe spitalet rajonale në trajtimin e shëndetit mendor.

“Mund të bëheshin paralelisht, të uleshin shtretërit në spitalin psikiatrikë dhe të viheshin shtretërit në spitalet rajonale, ky është dhe rekomandimi prej shumë vitesh nga Organizata Botërore e Shëndetësisë,“ sugjeron Neli Demi për BIRN.

Legjislacioni shqiptar u garanton personave që vuajnë nga çrregullime të shëndetit mendor trajtim të barabartë dhe pa diskriminim, në funksion të respektimit të integritetit fizik dhe dinjitetit njerëzor. E megjithatë, qeveritë shqiptare kanë dështuar prej dekadash që të sigurojnë një institucion mjekësor të posaçëm për personat me çrregullime të shëndetit mendor që kanë kryer një vepër penale dhe kanë një masë të mjekimit të detyruar nga gjykata.

Pas mbylljes së burgut famëkeq të Zaharisë në vitin 2021, personat me masën e mjekimit të detyruar janë shpërndarë mes burgut të Shën Kollit të Lezhë dhe atij të Drenovës në Korçë, por situata e tyre nuk ka ndryshuar.

“Problemi i institucionit të posaçëm është një problem kronik. Nuk ka pasur kurrë një institucion të posaçëm në terma teknikë, kryesisht kanë qenë institucione si i Zaharisë, që u mbyll, ose siç pretendohet që është burgu i Shën Kollit,“ thotë Demi për BIRN.

Mungesa e një institucioni të posaçëm lëndon dyfish familjarët e personave me probleme të shëndetit mendor, të cilët përfshihen në episode të dhunës në familje apo çështje të tjera penale.

Në vitin 2020 gjatë periudhës së pandemisë, nëna e Rominës përfundoi për një vit e gjysmë në institucionin e vuajtjes së dënimit “Ali Demi” në Tiranë për shkak se ushtroi dhunë ndaj familjarëve. Gruaja vuan prej 20 vitesh nga skizofrenia dhe vite më parë qëndronte me periudha të gjata në shërbimin e Psikiatrisë në QSUT.

“Me kalimin e kohës, po bëhej një luftë e madhe, sepse vetë shërbimi i Psikiatrisë në QSUNT refuzonte ta kuronte,” tregon e bija.

Romina shtoi gjithashtu se e kanë pasur të pamundur që të gjejnë një qendër rezidenciale për nënën e saj, e cila pas daljes nga burgu u rikthye në familje.

“Personat me probleme të shëndetit mendor që ushtrojnë dhunë në familje shkojnë kryesisht në burg, ndërkohë që duhet të shkojnë në qendra rezidenciale hospitalizuese, që mungojnë,“ shtoi ajo.

Episodet e përfshirjes së personave me probleme të shëndetit mendor në raste dhune në familje janë të shpeshta dhe një nga problemet kryesore me të cilat përballen strukturat e parandalimit të dhunës pranë pushtetit vendor. Mungesa e qendrave të specializuara për trajtimin e tyre rëndon gjithashtu mbi familjarët.

Ines Leskaj nga “Rrjeti Shqiptar i Fuqizimit të Grave” ngre shqetësimin se viktimat e dhunës me bazë gjinore, që vuajnë njëherazi nga probleme të shëndetit mendor nuk pranohen në strehëzat e zakonshme. Leskaj thotë se ato trajtohen si ajo shprehja e famshme “kujt t’ia lëmë topin”.

“Strehëza nuk mund ta mbajë absolutisht, pasi vë në rrezik jetën e grave të tjera. Gjoja e merr policia në dorëzim, por policia nuk ka ku ta mbajë dhe përfundon në rrugë,“ tha ajo.

Leskaj thekson se edhe qendrat komunitare të shëndetit mendor nuk ofrojnë zgjidhje afatgjata dhe të denja për sigurinë dhe cilësinë e jetës së këtyre personave.

“Vazhdojmë të mbetemi në të njëjtin problem, që nuk është problem i vogël, çështja e mbështetjes me buxhetin e nevojshëm përkatës për të ndjekur në afatgjatë shërbimet riintegruese që këta persona kanë nevojë,“ përfundoi ajo.

Burimi: Reporter.al

Read more

Seko: Spitalet rajonale duhet të jenë të hapura edhe nëse s’janë eficiente, për të mos sjellë dyndje në Tiranë

Është e detyrë e jona humanitare, që një spital edhe sikur të mos jetë eficient, edhe sikur 50% ta ketë kapacitetin e një krevati është i nevojshëm që të jetë i hapur, të jetë atje, mos të kenë nevojën që të gjithë të vijnë në Tiranë.

Ky ishte një ndër konstatimet e përfaqësuesit të Shërbimit Social Shtetëror, Vasil Sejko në tryezën e prezantimit të raportit, “Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor – A mbulon skema nevojat reale të kujdesit shëndetësor”, zhvilluar nga Shoqata Together for Life, në kuadër të projektit “Transparenca dhe Llogaridhënia në Sektorin e Shëndetësisë” mbështetur nga NED – National Endowment for Democracy.

Gjatë fjalës së tij Sejko propozoi se si dy institucionet, Shërbimi Social dhe FSDKSH mund të bashkëveprojnë për të qënë sa më pranë njerëzve në nevojë.

“Edhe ne si Shërbim Social duke qenë se mbulojmë si ndihmën ekonomike edhe skemën e KEMP-ve kemi shumë probleme, përsa i takon garantimit të të drejtave të përfituesve, përsa i takon protezave, mjeteve mbështetëse… Pra janë disa kategori, të cilat ne kemi disa vite që i ndjekim dhe do ishim të lumtur që në komunikimin direkt që kemi me institucionet e tjera, të mund të bëhet e mundur që skema të mbulojë edhe nevojat reale që ne kemi. Besoj se specialistët e Fondit e dinë se ka plot pacientë, të cilët kanë nevojë për qese, kanë bërë ndërhyrje kirurgjikale dhe është një kosto që nuk është indiferente dhe duke qenë se skema jonë nuk i mbulon, duhet gjetur një zgjidhje besoj për t’i mbuluar nëpërmjet FSDKSH,” parashtroi Sejko.

 Duke bërë një krahasim mes skemës së vjetër dhe të re të Shërbimit Social, Sejko shprehet si më poshtë: “Ne jemi Shërbimi Social Shtetëtor dhe jemi përpjekur të bëjmë të mundur pikërisht atë që është gjë esenciale, që nevojat reale të njerëzve të pasqyrohen. E them këtë sepse skema e vjetër e Shërbimit Social ka qenë e bazuar mbi KEMP-e, që mbuloheshin nga specialistë dhe ishin KEMP-e që ishin të ndara sipas specialiteteve mjekësore. Pra kishte një KEMP për shëndetin mendor, një KEMP për ortopedinë, për sëmundje të brendshme… dhe pjesa më e madhe e  atyre që përfitonin nga KEMP-i ishin të detyruar të vinin dhe të komisonoheshin në Tiranë. Duhet të kemi parasysh se niveli i spitaleve rajonale (siç doli këtu) nuk ka qenë i tillë, që të bënte të mundur ngritjen e komisioneve në rrethet përkatëse. Reforma që u ndërmor nga MSH dhe Shërbimi Social me mbulimin e Bankës Botërore, bëri të mundur pikërisht dërgimin e këtyre shërbimeve të grupeve të  KEMP-eve sa më pranë atyre që janë përfituesit realë.

Që në vitin 2017 u fillua pilotimi i programit të skemës bio-psiko-sociale, që do të thotë se komisionet e reja nuk janë më thjeshtë të përbëra nga mjekë, por kanë edhe punonjës socialë. Përveç kësaj, i’u kushtua rëndësi, jo vetëm anës mjekësore, por edhe anës sociale, pra vlerësohej edhe ambienti në të cilën përfituesi jetonte. Po në këtë vit (2017-2018), bëmë një testim në Tiranë dhe Durrës dhe vetëm vitin e kaluar në të gjithë territorin e Shqipërisë. Ajo që u vu re ishte se në skemat e vjetra, kishte plot raste të abuzimit të përfitimit me KEMP-it.

Detyra kryesore ishte jo vetëm ulja e atyre që kishin abuzuar me skemën, por edhe një shpërndarje më e mirë e të ardhurave, nëpërmjet një skanimi më të mirë të rasteve. Gjithashtu u bë një rivlerësim, që nëqoftëse në skemat e vjetra përfitimi ishte vetëm me dy shkallë, grupi i parë ose i dytë, pra ishte një pagesë fikse plus pagesa për kujdestarin, në skemën e re kemi bërë të mundur shtatë nivele të ndryshme të pagesës. Dhe kjo bëhet në varësi të nivelit të dëmtimit funksional që ka pacienti. Nga pikëpamja e shpërndarjes së të ardhurave, kjo është shumë më e drejtë se skema e vjetër dhe ka bërë punë, duke sjellë në nivel të kënaqshëm eliminimin e keqpërdorimit të skemës.”

Read more

Vetting zbardh skemën/ Spitali i Traumës tendera në konflikt interesi. Kush janë aksionerët e kompanive që përfitojnë milionat dhe lidhja me drejtuesit e spitalit

Por çfarë e bën situatën më të rëndë në këtë tender, atë të protezave, te Spitali i Traumës? Nga hulumtimet e “Vetting” është zbuluar se aksionerja e kompanisë “Orthonet”, Kira Cami është e bija e kirurgut ortoped tek SUT, Ergys Cami, ndërsa aksionerja tjetër, Floresha Haxhimemini, është e ëma e Sedi Meminit, edhe ky kirurg ortopedie në SUT. Ergys Cami, sipas informacioneve, mësohet se punon në një spital privat si shef i ortopedisë, ndërkohë që paguhet edhe në Spitalin e Traumës.

Kompania “Orthonet 360” sh.p.k ka marrë në konflikt të hapur interesi tenderat nga SUT-ja dhe ia ka kaluar familjarëve të doktorëve që janë të punësuar në këtë spital.

Por nyja gordiane e të gjitha këtyre aferave me tenderat e ortopedisë gjenden te drejtuesit, të cilët janë në të njëjtin sektor me familjarët e personave që zotërojnë Orthonet 360.

Lidhjet thellohen më shumë pasi kompania private “Life Plus”, me administratore Daniela Nelaj ka si aksioner kirurgët e SUT, Serdi Memini, Ergys Cami, Alfred Cake, Erion Qato dhe Korab Sejdini. Gjithashtu, aksionerë janë Dorina Ruci dhe Lidia Manushi.

Sipas burimeve konfidenciale, Alfred Cake është zv.Drejtor i SUT, ndërkohë që i ka dhënë tenderat e ortopedisë Ergys Camit, ortakut të vet në klinikë dhe familjarit të Serdi Meminit.

Të njëjtat burime pohojnë se, në Komisionet e Specifikimeve Teknike dhe të pranimit të mallit për materialet ortopedike, janë Alfred Cake, Erion Qato dhe Serdi Memini. Ky i fundit është i biri Floresha Haxhimeminit, aksionere e kompanisë “Orthonet”. Në këtë rast, kompania “Orthonet 360” shpk rezulton e lidhur me mjekët në QSUT, duke marrë tendera, të cilët janë në shkelje të ligjit.

Problemet nuk ndalen me kaq pasi në repartin e ortopedisë mungojnë letrat për numrin e operacioneve. Ajo që vihet re është mospërputhja e numrit serial dhe të gjitha këto mungesa raportohen për kompaninë “Orthonet” së bashku me “T R I M E D” dhe “Layo” shpk. Raporti i Kontrollit të Lartë të Shtetit përforcon atë skemën e korrupsionit që “Vetting” ka zbuluar për aferat me protezat.

“Kampioni i përzgjedhur prej 14 pacientë është përfaqësues për të gjitha të dhënat e materialeve ortopedike të implantuara tek këta pacientët, pasi të gjithë pacientët që janë të regjistruar në 3 (tre) regjistrat që përfshijnë periudhën 2021 dhe 2022, rezulton se nr.serial (Loti) i materialeve ortopedike nuk kanë përputhje midis materialeve te vendosura, atyre te kërkuara dhe atyre te shkarkuara ne kartelën elektronike”.

Drejtues të SUT nuk kanë dhënë shpjegime se çfarë cilësie janë këto implante, përse ka mospërputhje dhe se si po merr masa spitali për t’i rregulluar këto çështje. “Vetting” kontaktoi Spitalin Universitar të Traumës për numrin e operacioneve, por pyetja për çështjen e protezave mbeti pa përgjigje nga SUT deri në publikimin e këtij materialit.

Burime të rezervuara kanë bërë të ditur se pas kërkesës së parë nga emisioni “Vetting” për numrin e operacioneve kanë filluar dorëheqjet nga Komisioni i Tenderave, por gjithçka mbetet për t’u verifikuar nga vetë drejtuesit e këtij spitali.

Read more
sqAlbanian